Ja, honing is een gezonder alternatief en heeft voor mij altijd de voorkeur boven geraffineerde suiker. Heb je een incidentele zoete verassing zoals een paasontbijt, zijn honing, ahornsiroop en dergelijke een prima keuze. Maar als je in je normale westerse dieet alle suiker vervangt door honing, dan heb je slechts een zeer minimaal onderdeel van het geraffineerde suiker probleem opgelost. Wanneer zoetigheid de grootste gemene deler van je voeding is, loopt er iets scheef.
Inleiding
Veel mensen beseffen inmiddels dat suiker ongezond is. Het levert lege energie, put je lichaam uit van vitamines en mineralen en zet je op een rollercoaster van bloedsuikerpieken, insulineresistentie, leverproblemen, laaggradige ontstekingen en zelfs verslavingsachtig gedrag. Suiker is niet voor niets de stille sloper van onze vitaliteit. In hun poging om suiker te vermijden, grijpen ze massaal naar alternatieven zoals honing, ahornsiroop, kokosbloesemsuiker of kiezen voor lightproducten met kunstmatige zoetstoffen.
Goede keuze? Nou… niet altijd. Sommige problemen van suiker voorkom je wel en andere niet met natuurlijke zoetstoffen als honing. Daarnaast zijn kunstmatige zoetstoffen nooit een veilig alternatief.
Wat is het probleem met gewone geraffineerde suiker eigenlijk?
Reguliere suiker (sucrose) levert niet meer dan alleen ‘lege energie’. Wat staat hier nou? Suiker komt van de suikerbiet. Maar die kristalsuiker zit niet verstopt onder het schilletje. Er is een heel proces nodig om uit die biet kristalsuiker te raffineren. Het uiteindelijke product bevat letterlijk niets anders dan het molecuul sucrose. Geen vitamine, geen mineraal, geen vezel is er meer over. Het levert dus letterlijk niets anders dan energie. Maar er zijn wel van deze belangrijke stoffen nodig om het te verwerken in het lichaam. Dit maakt dat geraffineerde suiker een negatieve vitamine en mineralen opbrengst heeft. Zie hieronder een paar punten die te maken hebben met regelmatige suiker consumptie.
- Schommelingen in bloedsuiker → energiecrashes en honger.
- Insulineresistentie → verhoogd risico op diabetes type 2.
- Fructosebelasting van de lever → mogelijk leververvetting.
- Tandbederf → voedt schadelijke mondbacteriën.
- Laaggradige ontstekingen → speelt rol bij hartziekten, auto-immuunziekten.
- Verslavingsachtig gedrag → stimuleert dopamine net als drugs.
Er lijkt een link te zijn tussen suiker en mentale klachten zoals stemmingswisselingen, depressie, angst, prikkelbaarheid en agressie. Suiker werkt als een verslavende drug. Stimuleert hetzelfde beloningssysteem als nicotine of heroïne. Zorgt voor afkickverschijnselen bij stoppen (hoofdpijn, vermoeidheid, prikkelbaarheid). Het verandert je eetgedrag structureel. Constante regelmatige consumptie van suiker veroorzaakt een verstoring van de bijnieren (uitputting), een verzwakking van de alvleesklier (insuline-dysregulatie) en problemen met het immuunsysteem (meer vatbaar voor ziekte)
Volgens Dufty schrijver van het boek Sugar Blues is suiker niet alleen slecht voor je fysiek, maar ook energie-afvoerend, denkvervagend (“brain fog”) en verouderend op cellulair niveau.
Een sluipmoordenaar van levenslust.
Wat als je suiker vervangt door honing (of ahornsiroop)?
Veel mensen denken dat ‘natuurlijk’ automatisch gezonder is en dat klopt ook wel. De meeste natuurlijke alternatieven zoals honing of ahornsitoop zijn geen geraffineerde en sterk bewerkte suikers. Hebben een iets lagere glycemische index en bevatten een hoeveelheid extra mineralen of antioxidanten (bv. in rauwe honing).
Maar je behoudt nog steeds een hoge fructosebelasting (bijv. honing bevat ~40% fructose). Bloedsuikerpieken want die zitten onlosmakelijk verbonden aan de consumptie van koolhydraten. Een verslavende smaakprikkel, want het heerlijke zoet activeert het dopamine-beloningssysteem. En ook blijft erover een negatieve invloed op tanden, metabolisme, insuline. Natuurlijk geldt dit voor structureel gebruik.
Met andere woorden: je wisselt de verpakking, maar niet het effect.
Een overdaad aan koolhydraten
Bovenstaande is niet alleen een probleem van suiker. Het westerse dieet maakt het nog erger. Na de agrarische revolutie nam ons gebruik van koolhydraten al flink toe, maar de echte explosie kwam met de komst van bewerkt voedsel en de low-fat hype. Vet moest uit ons eten verdwijnen. Koolhydraten (en dus ook suiker) kwamen er in alle vormen voor terug. Vandaag de dag eten we gemiddeld 140 kilo koolhydraten per jaar. Een bizarre sprong vergeleken met de 30 à 40 kilo van de oermens, die vooral knollen, seizoensfruit en af en toe honing at.
Wil je meer weten over de kracht van oervoeding en hoe jij het kan toepassen?
De paleo-koekenbakker
Ik herinner me nog goed een training over paleovoeding waar een vrouw zat met obesitas en diabetes. Ze deed alles ‘gezond’: geen koekjes of snoep, maar een brooddoos vol zelfgebakken bananenbrood. Gezoet met agave siroop, honing en maple syrup. Ze at dit als ontbijt, nam het mee als gezond tussendoortje en gebruikte het als gebak op verjaardagen. Het resultaat? Nog steeds te veel koolhydraten, te veel zoet, te frequent en dus grotendeels dezelfde problemen.
Het echte punt
Honing is gezond, maar niet als vrijbrief om ongeremd te blijven snoepen. Het risico zit in de valkuil van gezond zoet. Je blijft verslaafd aan de smaak, je bloedsuiker blijft schommelen, en je lichaam blijft belast.
De winst zit in een andere vraag: niet welke suikervervanger gebruik ik?, maar hoe afhankelijk ben ik van zoet?
- Eet minder bewerkt voedsel.
- Kies voor eiwit en vetten in plaats van standaard zoet en een overload aan koolhydraten.
- Gebruik honing of maple syrup, maar niet als constante dagelijkse vervanging van waar je geraffineerde suiker zou gebruiken niet als dagelijkse gewoonte.
Zo pak je niet alleen de kwaliteit, maar ook de kwantiteit aan.
Wat moet ik onthouden
Zowel suiker als haar ‘gezondere’ alternatieven kunnen dezelfde valkuil zijn. Als je simpel weg suiker vervang door bijvoorbeeld honing. De structurele overmatige consumptie van koolhydraten is het grootste probleem. Bewustzijn is de eerste stap. Kies voor minder zoet, niet gewoon een ander soort zoet.
